Mint State vs Circulated
STEP 1 — ตรวจ Luster ก่อน
ยังมี Mint Luster หรือไม่?
- ❌ ไม่มี Luster → ไปทาง Circulated
- ⚠ มีบางส่วน → ตรวจ STEP 2
- ✅ Luster เต็ม → ไปทาง Mint State
กฎสำคัญ:
ถ้า Luster หายจากแรงเสียดสี = Wear
STEP 2 — ตรวจ High Points (จุดนูนสูงสุด)
ดูจุดที่สึกก่อนเสมอ เช่น:
- แก้ม / ใบหน้า
- เส้นผม
- ไหล่ / หน้าอก
- รายละเอียดสูงสุดของลาย
พบลักษณะนี้หรือไม่
- ผิวเรียบด้าน
- รายละเอียดหาย
- สีผิวต่างจากรอบข้าง
- Luster ไม่วิ่ง
ถ้า “พบ” → Circulated
ถ้า “ไม่พบ” → ไป STEP 3
STEP 3 — แยก Wear vs Weak Strike
ถามคำถามสำคัญ:
| จุดตรวจ | Wear (สึก) | Weak Strike (ตีอ่อน) |
|---|---|---|
| Luster | หาย | ยังอยู่ |
| ผิวโลหะ | เรียบด้าน | ยังมี texture |
| ขอบรายละเอียด | มน | คมแต่ตื้น |
| กระจายตัว | เฉพาะจุดนูน | ตาม pattern ของแม่พิมพ์ |
ถ้าเป็น Wear → Circulated
ถ้าเป็น Weak Strike → Mint State
STEP 4 — ตรวจ “Friction Rub” (การถูเบา)
บางเหรียญเหมือน MS แต่มี Rub เล็กมาก
- ถ้าเห็นสีผิวเปลี่ยน + Luster แตก → AU
- ถ้า Luster ยังต่อเนื่อง → MS
กฎ:
Rub = Wear → ไม่ใช่ MS
STEP 5 — สรุป Track
🟢 Mint State Track (MS60–MS70)
เงื่อนไข:
- ไม่มี Wear
- Luster ยังอยู่
- ผิวไม่ถูกเสียดสี
- รายละเอียดยังครบ (แม้อาจตีอ่อน)
🔵 Circulated Track (AU → G)
เงื่อนไข:
- มี Wear จริง
- Luster ขาดจากแรงเสียดสี
- ผิวเริ่มเรียบด้าน
- รายละเอียดลดลง
⚠ จุดที่ Grader พลาดบ่อย
1. เหรียญเก็บถุง (Bag Friction)
ดูเหมือน Wear แต่จริงคือ friction เบา
→ ถ้า Luster ยังอยู่ = MS ต่ำ
→ ถ้า Luster หาย = AU
2. เหรียญตีอ่อนมาก (Weak Strike)
มือใหม่มักคิดว่าสึก
ให้ดู:
- Luster
- Texture ผิว
- Pattern รุ่นนั้น
3. เหรียญผ่านการล้าง
ผิวแห้งเหมือนสึก
แต่:
- ไม่มี Wear pattern
- รายละเอียดยังครบ
→ อาจเป็น MS Details
กฎเหล็ก (Core Rules)
- Wear = การเปลี่ยนโครงสร้างผิวจากการใช้งาน
- Weak Strike = การตีไม่เต็มตั้งแต่โรงกษาปณ์
- Luster คือตัวตัดสินหลัก
- High Points ตรวจเสมอ
- ถ้ามี Wear → ไม่ใช่ Mint State
Visual Logic (สั้นที่สุด)
มี Wear ไหม?
→ มี = Circulated
→ ไม่มี → Luster ยังอยู่ไหม?
→ ไม่อยู่ = Circulated
→ อยู่ → Weak Strike หรือไม่?
→ ใช่ = Mint State
→ ไม่ใช่ = Mint State
