เหรียญศรีวิไลยลักษณ์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนสุพรรณภาควดี (เดิม #หม่อมเจ้าศรีวิไลยลักษณ์ ; 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2411 – 26 ตุลาคม พ.ศ. 2447) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวยังทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อย่างไรก็ตาม พระองค์ทรงได้รับพระกรุณายกย่องพระเกียรติยศไว้ยิ่งกว่าพระเจ้าลูกเธอพระองค์อื่นหลายประการและพระบิดาถึงกับทรงรับสั่งว่าพระองค์เป็น “#ลูกคู่ทุกข์คู่ยาก

พระองค์ทรงได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระบิดาให้ทรงทำหน้าที่ดูแลพระขนิษฐาที่ยังทรงพระเยาว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระองค์ได้รับพระราชทานเกียรติให้เป็นผู้สั่งพระขนิษฐาให้เป็นสาว เนื่องจากตามธรรมเนียมการเป็นสาวของสตรีในพระราชสำนักฝ่ายในนั้น จะต้องได้รับอนุญาตจากผู้ใหญ่ก่อน นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงดำรงตำแหน่งอุปนายิกาสภาอุณาโลมแดง (สภากาชาดไทย) ร่วมกับเจ้านายฝ่ายในอีกหลายพระองค์

พระองค์เป็นพระเจ้าลูกเธอ ชั้นพระองค์เจ้าในรัชกาลที่ 5 #พระองค์เดียว ที่ได้รับการสถาปนาให้เป็นเจ้าต่างกรมที่ ” #กรมขุนสุพรรณภาควดี ” ซึ่งภายหลังจากการทรงกรมเพียง 1 ปี พระองค์ก็สิ้นพระชนม์ลง โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำริให้จัดการพระราชทานเพลิงพระศพที่ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ วัดนิเวศธรรมประวัติราชวรวิหาร โดยให้ตั้งพระศพทรงบำเพ็ญพระราชกุศลที่พระราชวังบางปะอิน

พระองค์มีพระขนิษฐาที่ประสูติร่วมพระมารดาอีก 2 พระองค์ ซึ่งมีพระนามที่คล้องจองกัน ได้แก่ ศรีวิไลยลักษณ์ สุวพักตร์วิไลยพรรณ และ บัณฑรวรรณวโรภาษ

เหรียญรุ่นนี้ พบ เนื้อทองคำ และ เนื้อเงิน หาชมได้ยากทั้งสองเนื้อ น่าจะสร้างออกมาจำนวนน้อยมาก

สำหรับสีลงยาสีน้ำเงินมีที่มาคือ #สีของวันประสูติของท่านคือ#วันศุกร์ ตามความเชื่อโบราณมีดังนี้คือ

วันศุกร์ ตำนาน: พระอิศวรนำพระโค (วัว) จำนวน 21 ตัวมาป่นให้ละเอียด แล้วห่อด้วยผ้าสีน้ำเงินก่อนพรมน้ำอมฤต จึงบังเกิดเป็น พระศุกร์ กายของพระศุกร์: สีคราม สีประจำวัน: #สีน้ำเงิน

ส่วนอักษรพระนามย่อ ศว มาจาก ศรีวิไลยลักษณ์

ปีที่สร้างคาดว่า เป็นปี พ.ศ.2446 ในวาระ ทรงกรม ที่ได้รับการสถาปณาเป็น กรมขุนสุพรรณภาควดี

มีเรื่องตื่นเต้นที่น่าสนใจคือ หม่อมแพ (พระราชมารดา) ทรงครรภ์เพียง 7 เดือนก็ประสูติพระหน่อก่อนกำหนด เมื่อประสูตินั้นพระองค์ยังอยู่ในถุงน้ำคร่ำ ทำให้หมอเข้าใจว่าพระองค์คงสิ้นพระชนม์ จึงให้หาหม้อขนันจะเอาใส่ไปถ่วงน้ำตามประเพณี แต่เจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ขรัวตาอยากรู้ว่าเป็นพระองค์หญิงหรือพระองค์ชายจึงให้ฉีกถุงน้ำคร่ำออก พบว่ายังหายพระทัยอยู่ จึงช่วยกันประคบประหงมเลี้ยงดูจนสามารถมีพระชนม์อยู่ได้ ถ้าขรัวตา ไม่สงสัยใคร่จะรู้ คงไม่ได้มีพระชนม์ได้ต่อเป็นแน่แท้

และที่น่าสนใจอีกประการคือ เหรียญทองคำลงยา เหรียญนี้ แม้จะมีสภาพที่ไม่ดีนัก แต่ก็เป็นเพียง เหรียญทองคำ เหรียญเดียวที่ มีภาพให้เห็นในรอบหลายสิบปีที่ผ่านมา

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *