ตั้งแต่รับเหรียญ → ตรวจแท้ → Pre-grade → Final Grade → QC → Slab
นี่คือ “โครงสร้างการทำงานจริง” ของสถาบันเกรดมืออาชีพ เป้าหมายคือ ความสม่ำเสมอ (Consistency) • ความเป็นกลาง (Objectivity) • ตรวจสอบย้อนกลับได้ (Traceability)
ทุกเหรียญต้องผ่านลำดับเดียวกัน ไม่มีการข้ามขั้น
1️⃣ Intake — รับเหรียญเข้าระบบ
วัตถุประสงค์: ลงทะเบียนและควบคุมความปลอดภัยตั้งแต่วินาทีแรก
ขั้นตอน
- ตรวจจำนวนตรงกับใบส่ง
- ถ่ายภาพสภาพ “ก่อนเกรด” (Front/Back)
- ชั่งน้ำหนัก / วัดเส้นผ่านศูนย์กลาง
- บันทึกข้อมูล: ประเภท, ปี, โลหะ, ผู้ส่ง, งานบริการ
- สร้าง Tracking ID / Barcode / QR
- เก็บในถาด/ซองที่มีรหัส
ผลลัพธ์: เหรียญทุกชิ้นถูกติดตามได้ ไม่มีสับเปลี่ยน
2️⃣ Authentication — ตรวจแท้ / ตรวจปัญหา
วัตถุประสงค์: แยก “แท้ / ปลอม / แก้ไข / มีปัญหา”
ตรวจอะไรบ้าง
- โลหะ (XRF ถ้ามี)
- น้ำหนัก / ขนาด / แกนเหรียญ
- แม่พิมพ์ / รายละเอียด / Die markers
- รอยเชื่อม / ปั๊มซ้ำ / หล่อ
- การล้างหนัก / ขัด / ทำผิว / Corrosion
การตัดสิน
- แท้ → เข้าสู่ Pre-grade
- แท้แต่มีปัญหา → Details Track
- ปลอม / แก้ไข → Reject / Bodybag
บันทึก: เหตุผล + ภาพจุดสำคัญ
3️⃣ Pre-Grade — คัดระดับเบื้องต้น (Blind)
วัตถุประสงค์: ให้ช่วงเกรดโดยไม่รู้ผลของผู้อื่น ลดอคติ
กระบวนการ
- แยก Circulated vs Mint State (ดู Wear ก่อน)
- ประเมิน 5 ปัจจัย: Wear / Surface / Strike / Luster / Eye Appeal
- ให้ “ช่วงเกรด” เช่น MS63–64, AU55–58
- ระบุปัญหาที่พบ (ถ้ามี)
กติกา
- ทำแบบ Blind (ไม่เห็นเกรดคนอื่น)
- ไม่ดูราคาตลาด
- บันทึกเหตุผลสั้นๆ
4️⃣ Final Grade — ตัดสินเกรดสุดท้าย
วัตถุประสงค์: รวมความเห็น → ได้เกรดเดียวที่สม่ำเสมอ
วิธีทำ
- ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสตรวจซ้ำ
- เทียบมาตรฐานชุดอ้างอิง (Reference Coins / Photo Standard)
- ใช้แนวคิด Market Grading
- ตัดสิน: ตัวเลขเกรด / Color (RD-RB-BN) / Designation (PL, CAM ฯลฯ)
- ถ้ามีปัญหา → Details (Cleaned, Scratched, Corroded…)
ผลลัพธ์: Final Grade + Notes มาตรฐาน
5️⃣ QC — Quality Control (ควบคุมคุณภาพ)
วัตถุประสงค์: ป้องกันความผิดพลาดก่อนปิดตลับ
ตรวจซ้ำ
- เหรียญตรงกับ Tracking ID
- เกรด / Designation / Variety ถูกต้อง
- คำสะกดบน Label
- ตรวจผิวอีกครั้ง (หลุด Details หรือไม่)
- ตรวจภาพถ่าย / น้ำหนัก / ขนาด
ถ้าพบปัญหา
- ส่งกลับ Re-grade หรือแก้ Label
- บันทึกเหตุการณ์เพื่อปรับมาตรฐาน
6️⃣ Imaging & Data — ภาพและฐานข้อมูล
วัตถุประสงค์: สร้างหลักฐานดิจิทัลและตรวจสอบย้อนหลังได้
ทำอะไร
- ถ่ายภาพคุณภาพสูง (Obv/Rev/Edge ถ้าจำเป็น)
- ครอป/ปรับมาตรฐานแสงเดียวกัน
- ผูกภาพกับ Certificate ID
- บันทึกข้อมูลเกรด, น้ำหนัก, ขนาด, หมายเหตุ
- อัปเดต Population / Registry (ถ้ามี)
7️⃣ Slab — บรรจุตลับและปิดผนึก
วัตถุประสงค์: ปกป้องเหรียญ + สร้างความเชื่อมั่นตลาด
ขั้นตอน
- พิมพ์ Label: ประเทศ / ปี / ชนิด / Grade / Color / Cert No.
- ใส่เหรียญใน Capsule มาตรฐาน
- ปิดผนึก (Ultrasonic / Lock)
- ตรวจสภาพตลับ (ไม่มีฝ้า / ไม่มีฝุ่น)
- ผูก QR / NFC (ถ้ามี)
ผลลัพธ์: เหรียญพร้อมออกสู่ตลาด
8️⃣ Release — ส่งมอบและติดตาม
วัตถุประสงค์: ปิดงานอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้
- แจ้งผลเกรด + ภาพออนไลน์
- อัปเดตฐานข้อมูลสาธารณะ (Verify Cert)
- แพ็กส่งอย่างปลอดภัย / บันทึกเลขพัสดุ
- เก็บ Log ทุกขั้นตอน
แผนผังลำดับงาน (สรุป)
- Intake → ลงทะเบียน / ถ่ายภาพ / Tracking
- Authentication → แท้ / ปลอม / ปัญหา
- Pre-Grade (Blind) → ช่วงเกรด
- Final Grade → เกรดสุดท้าย / Details / Designation
- QC → ตรวจซ้ำทั้งหมด
- Imaging & Data → ภาพ + ฐานข้อมูล + Population
- Slab → Label + ปิดผนึก + QR/NFC
- Release → ส่งมอบ + Verify Online
มาตรฐานที่ต้องยึด (Core Principles)
- Consistency: เกรดซ้ำได้ผลใกล้กัน
- Objectivity: ลดอคติด้วย Blind + Reference
- Traceability: ทุกขั้นมี Log และภาพ
- Security: ไม่มีสับเปลี่ยน / ปลอมปน
- Transparency: ตรวจสอบ Cert ได้ออนไลน์
ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI แนะนำ)
- Re-grade drift ≤ ±1 grade
- Label error = 0
- Mix-up = 0
- Turnaround time ตาม SLA
- Customer dispute ต่ำ
- Population data ถูกต้อง 100%
